Krótka 6

historia

Wielki Mistrz John George Fewson
2025.08.19
Doktor Fewson był dotąd znany pruszczanom z potocznej nazwy „mostku Fewsona”, który został przez niego sfinansowany, a łączył dwa brzegi Kanału Raduni na wysokości restauracji „U Jakuba”. Niektórzy kojarzą z nim także znany powszechnie „Dom Młynarza”, w którym mieszkał i prowadził swoją praktykę lekarską. Jego życie i działalność zasługują jednak na znacznie więcej uwagi, gdyż dokonania Fewsona stawiają go co najmniej na równi z najbardziej znaną pruszczańską osobistością XIX wieku – Hermanem Wiedemannem.
John George Fewson urodził się 13.08.1823 r. w Gdańsku, był więc niemal rówieśnikiem Wiedemanna. Ojciec, William Fewson przybył do Gdańska z Anglii. Doktor Fewson pobierał nauki w Gdańsku, na studia medyczne udał się kolejno do Halle, Wrocławia i Greifswaldu. Po studiach wrócił jednak w nasze strony. Przez wiele lat był lekarzem pracującym na rzecz wojska. W 1866 roku mianowany został na funkcję Stabsarzt (lekarza sztabowego), a w 1870 roku awansowano go do stopnia Oberstabsarzt (lekarza sztabowego w oficerskiej randze majora). Za udział w bitwie pod Noiuseville Fewson otrzymał krzyż żelazny II. klasy. Funkcję lekarza wojskowego pełnił równolegle do prowadzonych już praktyk lekarskich w Pruszczu Gdańskim i Sobowidzu.
W Pruszczu pojawił się prawdopodobnie jeszcze w latach 60. XIX w., a około 1870 roku nabył od ławnika pruszczańskiego Richarda Wendta posesję z dzisiejszym „Domem Młynarza”, sąsiadującą z młynem. John G. Fewson zapisał się pozytywnie w historii każdej z miejscowości, w której działał, jako osoba niezwykle oddana pracy na rzecz lokalnej społeczności. Mieszkając i prowadząc już w Pruszczu swoją praktykę lekarską ufundował wspomnianą kładkę na Kanale Raduni, która poprawiła ruch między dwoma głównymi traktami miejscowości. Kładka nazywana była odtąd „mostkiem Fewsona” i służy do dzisiaj pieszym mieszkańcom Pruszcza. Już od lat 60. Fewson nawiązywał kontakty z mieszkańcami Gdańska, oferując im swoje kompetencje zarówno zawodowe, jak i społeczne. W tym samym czasie zabiegał o przyjęcie do najważniejszej gdańskiej loży masońskiej „Eugenia”, co miało miejsce w 1870 roku i zbiegło się w czasie z nabyciem posiadłości w Pruszczu. Od początku swojego członkostwa w loży zajął się działaniami edukacyjnymi, w szczególności na rzecz młodszych jej członków, ale także aspirantów. Loża „Eugenia” doceniła jego zaangażowanie i rosnące znaczenie jego działalności, wybierając Fewsona, wówczas mieszkańca Pruszcza Gdańskiego, na swojego Mistrza w 1876 roku. Zaraz po objęciu nowej funkcji wprowadził w loży kilka istotnych zmian. Jedną z nich były regularne wieczory dyskusyjne o charakterze edukacyjnym, podczas których wiele uwagi poświęcano tworzeniu nowych planów w obrębie jej działalności. W 1878 roku Fewson opuścił Pruszcz, przeniósł się do Gdańska i zamieszkał w kamienicy przy ul.Chlebnickiej 35. Być może przeczuwał, że w 1879 roku loża „Eugenia” powierzy mu najwyższą funkcję Wielkiego Mistrza. Funkcję tę pełnił przez 15 lat z krótką przerwą, aż do śmierci. Z publikacji o historii loży „Eugenia” wynika, że był jednym z najbardziej zasłużonych przedstawicieli masonów naszego regionu. Był także członkiem honorowym lóż masońskich w Starogardzie i Malborku. W publikacji dotyczącej historii loży „Eugenia” żadnej innej postaci nie poświęcono tyle miejsca, co Fewsonowi.
Powszechnie wiadomo, że powstanie Politechniki Gdańskiej było możliwe również dzięki działalności społecznej gdańskich masonów. Nie można więc wykluczyć, że projekt powstania uczelni był wspierany także przez John’a George’a Fewson w ostatnich latach jego życia. Doktor Fewson zajmował się także badaniami, a w szczególności poświęcił się nowej dziedzinie jaką była homeopatia. Stał się w swoich badaniach jednym z pionierów tego obszaru medycyny, zwłaszcza poświęcił się zagadnieniom związanym z elektro-homeopatią. W obszernej klepsydrze Instytutu Elektro-homeopatii w Bazylei, poświęconej jego osobie, czytamy o znaczeniu nowej wówczas metody leczenia, a także o licznych publikacjach autorstwa Fewsona. Jednakże w środowisku medycznym obserwacje i badania John’a Georg’a Fewsona nie zawsze cieszyły się uznaniem. O życiu prywatnym Fewsona wiemy niewiele – poślubił Annę Charlottę Hepner, która była córką ówczesnego właściciela Świncza.
fot. Arkadiusz Kuźmiński

zobacz także

Wernisaż wystawy “Marian Mokwa Nieoczywisty” 22.11.2025
2025.11.29

...


„Skwer trzech kolejek” – przy Placu Wyzwolenia
2025.11.26

Miejsce, dziś „rutynowo” mijane przez mieszkańców, miało niegdyś swoją magię. Przez dziesięciolecia stanowiło swoiste centrum pruszczańskich wydarzeń. Na rogu, w miejscu dzisiejszego banku, mieściła się jedna z dwóch kultowych kawiarni – „Miła”. W jej wnętrzach częściowo...


Wystawa Mariana Mokwy
2025.11.26

"Marian Mokwa Nieoczywisty" To już ostatnia z wystaw zaplanowanych w 2025 roku. Od soboty, 22 listopada w Domu Wiedemanna prezentujemy wyjątkowe akwarele Mariana Mokwy. Wybitnego malarza urodzonego w pomorskiej wsi Malary, jednego z najważniejszych twórców związanych z Wybrzeżem. Artysta, ...