Krótka 6

historia

Kilka słów o pruszczańskich cmentarzach
2021.10.28
Pomnik Pani Józefy Krośnickiej

Nadchodzi listopad – czas pamięci o zmarłych oraz związanej z tym zadumy i refleksji. Warto zatem spojrzeć w tym okresie uważniej na pruszczańskie cmentarze oraz ich dzieje. Najstarszym z miejsc pochówków, o których będzie mowa jest niegdysiejszy cmentarz ewangelicki w Pruszczu. Czas jego powstania datowano na XVII stulecie. Znajdował się wokół terenu dawnego kościoła ewangelickiego (obecnie katolickiego pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego). Obecnie reliktami dawnego cmentarza są ceglane ogrodzenie, brama cmentarna z 1648 z inskrypcją, niewielka, pochodząca z drugiej połowy XIX stulecia również wzniesiona z cegły kaplica przedpogrzebowa. Ciekawostką są zachowane dwa pomniki nagrobne – kamień umieszczony na postumencie z wyrytą na nim inskrypcją, która upamiętnia Eugena Johsta (1878 – 1933) oraz znacznych rozmiarów płyta nagrobna – pozostałość grobowca rodzinnego.

Warto również wspomnieć o jeszcze jednym miejscu pochówku, którym był niezachowany cmentarz choleryczny – zmarłych w wyniku epidemii cholery w 1831 r. mieszkańców Pruszcza i okolic (łącznie 80 osób) upamiętniał niegdyś wysoki żeliwny krzyż.

Kolejnym nieistniejącym już obiektem jest dawny cmentarz katolicki otwarty w 1926 roku, który znajdował się przy dzisiejszej ulicy Wita Stwosza. Obecnie jego teren jest uporządkowany, a o grzebalnym charakterze miejsca przypomina m. in. zachowana lipowa aleja poprzeczna, murowana cmentarna brama oraz metalowy krzyż z informacyjną tabliczką. Dziś ma on również charakter szczególnego miejsca pamięci – na jego terenie znajduje się pomnik upamiętniający ofiary Katynia (których potomkowie mieszkają również w Pruszczu) w formie betonowego obelisku o nieregularnej powierzchni z umieszczonym w centralnym punkcie przedwojennym orłem.

W Pruszczu znajdują się także dwie użytkowane po dziś dzień nekropolie – jedna przy ulicy Spokojnej oraz druga najnowsza przy ulicy Cichej. Pierwszy z wyżej wymienionych cmentarzy jest miejscem spoczynku osób szczególnie zasłużonych dla Pruszcza jak ksiądz Prałat Józef Waląg (1910 – 1997) oraz historyk i autorka cennych publikacji z dziejów regionu Józefa Krośnicka (w tym samym grobie spoczywa także jej małżonek Jerzy Krośnicki), znajdują się tu także mogiły żołnierskie np. grób Mjra pilota Stanisława Książkiewicza (1929 – 2008) uczestnika ruchu oporu zgrupowania AK „Ponury” w latach 1943 – 1944 ps. Stach.

Najnowszy cmentarz komunalny przy ulicy Cichej został właśnie zmodernizowany i poważnie rozbudowany, dzięki czemu przez kolejne dziesięciolecia będzie służył mieszkańcom.

zobacz także

Wykład „Sport i rekreacja w sztuce”
2026.07.05

Czy sport może być dziełem sztuki? A może to właśnie sztuka najlepiej potrafi uchwycić piękno ruchu, emocje i pasję towarzyszące aktywności fizycznej? Sport i sztuka mają ze sobą wiele wspólnego! Od starożytności sport fascynował artystów, którzy uwieczniali rywalizację, si...


Podwory
2026.07.01

Kiedy się zbliżasz – łypią na ciebie ponurą nicością okien, zioną chłodem zgrzybiałego wnętrza. Lecz możesz być spokojny, bo nic ci nie zrobią. Od dawna nie żyją… Niegdyś tętniły życiem. Rozbrzmiewały śmiechem, rozmowami i gwarem mieszkańców. Dziś stoją opuszczone, p...


Zaraz wakacje, Radunia kusi…
2026.06.24

Tak jak co roku wracają do nas wakacje, tak i my pozwalamy sobie wrócić do związanych z nimi tematów. Robi się ciepło, nic więc dziwnego, że myślimy o spędzaniu czasu nad wodą, a czasami nawet w niej. Bliskość morza i jezior daje nam komfort wyboru. Nie zawsze jednak tak było. Kied...